|
23 Temmuz 2004
Tarihli Resmi Gazete
Sayı: 25531
Büyükşehir Belediyesi
Kanunu
Kanun No. 5216
Kabul Tarihi :
10.7.2004
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve
Tanımlar
Amaç
MADDE 1.- Bu Kanunun
amacı, büyükşehir belediyesi yönetiminin hukukî statüsünü düzenlemek,
hizmetlerin plânlı, programlı, etkin, verimli ve uyum içinde
yürütülmesini sağlamaktır.
Kapsam
MADDE 2.- Bu Kanun,
büyükşehir belediyesiyle büyükşehir sınırları içindeki belediyeleri
kapsar.
Tanımlar
MADDE 3.- Bu Kanunun
uygulanmasında;
a) Büyükşehir
belediyesi: En az üç ilçe veya ilk kademe belediyesini kapsayan, bu
belediyeler arasında koordinasyonu sağlayan; kanunlarla verilen görev
ve sorumlulukları yerine getiren, yetkileri kullanan; idarî ve malî
özerkliğe sahip ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek
oluşturulan kamu tüzel kişisini,
b) Büyükşehir
belediyesinin organları: Büyükşehir belediye meclisi, büyükşehir
belediye encümeni ve büyükşehir belediye başkanını,
c) İlçe belediyesi:
Büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçe belediyesini,
d) İlk kademe
belediyesi: Büyükşehir belediye sınırları içinde ilçe kurulmaksızın
oluşturulan ve büyükşehir ilçe belediyeleriyle aynı yetki, imtiyaz ve
sorumluluklara sahip belediyeyi,
İfade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Büyükşehir
Belediyesinin Kuruluşu ve Sınırları
Kuruluş
MADDE 4.- Belediye
sınırları içindeki ve bu sınırlara en fazla 10.000 metre uzaklıktaki
yerleşim birimlerinin son nüfus sayımına göre toplam nüfusu
750.000'den fazla olan il belediyeleri, fizikî yerleşim durumları ve
ekonomik gelişmişlik düzeyleri de dikkate alınarak, kanunla büyükşehir
belediyesine dönüştürülebilir.
Büyükşehir
belediyesinin sınırları
MADDE 5.- Büyükşehir
belediyelerinin sınırları, adını aldıkları büyükşehirlerin belediye
sınırlarıdır.
İlçe belediyelerinin
sınırları, bu ilçelerin, büyükşehir belediyesi içinde kalan
kısımlarının sınırlarıdır.
İlk kademe
belediyelerinin, büyükşehir belediye sınırları dışında belediye sınırı
olamaz.
Büyükşehir
belediyesine katılma
MADDE 6.- Büyükşehir
belediyesinin sınırları çevresinde ve aynı il sınırları içinde bulunan
belediye ve köylerin, büyükşehir belediyesine katılması konusunda
Belediye Kanunu hükümleri uygulanır. Bu durumda katılma kararı, ilgili
ilçe veya ilk kademe belediye meclisinin talebi üzerine, büyükşehir
belediye meclisi tarafından alınır.
İmar düzeni ve temel
alt yapı hizmetlerinin zorunlu kıldığı durumlarda, birinci fıkrada
belirtilen belediye ve köyler, büyükşehir belediye meclisinin kararı
ve İçişleri Bakanlığının önerisi üzerine Bakanlar Kurulu kararı ile
büyükşehir belediyesi sınırları içine alınabilir.
Büyükşehir belediyesi
sınırları içine katılan ilçe belediyeleri ile nüfusu 50.000 ve
üzerinde olan belediyeler, büyükşehir ilçe veya ilk kademe
belediyesine dönüşür. Diğer belediyeler ile köylerin tüzel kişiliği
kalkar. Tüzel kişiliği kalkan belediyelerin katılacağı ve köylerin
mahalle olarak bağlanacağı belediyeler, Bakanlar Kurulu kararında
belirtilir.
İlçe ve ilk kademe
belediyesi olarak büyükşehir belediye sınırları içine katılan
belediyeler, büyükşehir belediye meclisinde seçiliş sıralarına göre
tespit edilecek ilçeler beşte bir, ilk kademeler onda bir oranında
meclis üyesi ile temsil edilirler. Tama ulaşmayan kesirler dikkate
alınmaz. Bu durum ilk mahallî idareler genel seçimine kadar
geçerlidir. Bu belediyelerin başkanları hakkında 12 nci maddenin
ikinci fıkrası hükümleri uygulanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Büyükşehir
Belediyesinin Görev, Yetki ve Sorumlulukları
Büyükşehir, ilçe ve
ilk kademe belediyelerinin görev ve sorumlulukları
MADDE 7.- Büyükşehir
belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:
a) İlçe ve ilk kademe
belediyelerinin görüşlerini alarak büyükşehir belediyesinin stratejik
plânını, yıllık hedeflerini, yatırım programlarını ve bunlara uygun
olarak bütçesini hazırlamak.
b) Çevre düzeni
plânına uygun olmak kaydıyla, büyükşehir belediye ve mücavir alan
sınırları içinde 1/5.000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte nazım
imar plânını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamak; büyükşehir
içindeki belediyelerin nazım plâna uygun olarak hazırlayacakları
uygulama imar plânlarını, bu plânlarda yapılacak değişiklikleri,
parselasyon plânlarını ve imar ıslah plânlarını aynen veya
değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek; nazım imar
plânının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama
imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmayan ilçe ve ilk kademe
belediyelerinin uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını
yapmak veya yaptırmak.
c) Kanunlarla
büyükşehir belediyesine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği
proje, yapım, bakım ve onarım işleriyle ilgili her ölçekteki imar
plânlarını, parselasyon plânlarını ve her türlü imar uygulamasını
yapmak ve ruhsatlandırmak, 20.7.1966 tarihli ve 775 sayılı Gecekondu
Kanununda belediyelere verilen yetkileri kullanmak.
d) Büyükşehir
belediyesi tarafından yapılan veya işletilen alanlardaki işyerlerine
büyükşehir belediyesinin sorumluluğunda bulunan alanlarda işletilecek
yerlere ruhsat vermek ve denetlemek.
e) Belediye Kanununun
68 ve 72 nci maddelerindeki yetkileri kullanmak.
f) Büyükşehir ulaşım
ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma
hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve
demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları
ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve
güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde,
sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit
etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların
belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri
yürütmek.
g) Büyükşehir
belediyesinin yetki alanındaki meydan, bulvar, cadde ve ana yolları
yapmak, yaptırmak, bakım ve onarımını sağlamak, kentsel tasarım
projelerine uygun olarak bu yerlere cephesi bulunan yapılara ilişkin
yükümlülükler koymak; ilân ve reklam asılacak yerleri ve bunların
şekil ve ebadını belirlemek; meydan, bulvar, cadde, yol ve sokak ad ve
numaraları ile bunlar üzerindeki binalara numara verilmesi işlerini
gerçekleştirmek.
h) Coğrafî ve kent
bilgi sistemlerini kurmak.
i) Sürdürülebilir
kalkınma ilkesine uygun olarak çevrenin, tarım alanlarının ve su
havzalarının korunmasını sağlamak; ağaçlandırma yapmak; hafriyat
toprağı, moloz, kum ve çakıl depolama alanlarını, odun ve kömür satış
ve depolama sahalarını belirlemek, bunların taşınmasında çevre
kirliliğine meydan vermeyecek tedbirler almak; büyükşehir katı atık
yönetim plânını yapmak, yaptırmak; katı atıkların kaynakta toplanması
ve aktarma istasyonuna kadar taşınması hariç katı atıkların ve
hafriyatın yeniden değerlendirilmesi, depolanması ve bertaraf
edilmesine ilişkin hizmetleri yerine getirmek, bu amaçla tesisler
kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek; sanayi ve tıbbî atıklara
ilişkin hizmetleri yürütmek, bunun için gerekli tesisleri kurmak,
kurdurmak, işletmek veya işlettirmek; deniz araçlarının atıklarını
toplamak, toplatmak, arıtmak ve bununla ilgili gerekli düzenlemeleri
yapmak.
j) Gıda ile ilgili
olanlar dâhil birinci sınıf gayrisıhhî müesseseleri ruhsatlandırmak ve
denetlemek, yiyecek ve içecek maddelerinin tahlillerini yapmak üzere
laboratuvarlar kurmak ve işletmek.
k) Büyükşehir
belediyesinin yetkili olduğu veya işlettiği alanlarda zabıta
hizmetlerini yerine getirmek.
l) Yolcu ve yük
terminalleri, kapalı ve açık otoparklar yapmak, yaptırmak, işletmek,
işlettirmek veya ruhsat vermek.
m) Büyükşehirin
bütünlüğüne hizmet eden sosyal donatılar, bölge parkları, hayvanat
bahçeleri, hayvan barınakları, kütüphane, müze, spor, dinlence,
eğlence ve benzeri yerleri yapmak, yaptırmak, işletmek veya
işlettirmek; gerektiğinde amatör spor kulüplerine malzeme vermek ve
gerekli desteği sağlamak, amatör takımlar arasında spor müsabakaları
düzenlemek, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren
veya derece alan sporculara belediye meclis kararıyla ödül vermek.
n) Gerektiğinde
sağlık, eğitim ve kültür hizmetleri için bina ve tesisler yapmak, kamu
kurum ve kuruluşlarına ait bu hizmetlerle ilgili bina ve tesislerin
her türlü bakımını, onarımını yapmak ve gerekli malzeme desteğini
sağlamak.
o) Kültür ve tabiat
varlıkları ile tarihî dokunun ve kent tarihi bakımından önem taşıyan
mekânların ve işlevlerinin korunmasını sağlamak, bu amaçla bakım ve
onarımını yapmak, korunması mümkün olmayanları aslına uygun olarak
yeniden inşa etmek.
p) Büyükşehir
içindeki toplu taşıma hizmetlerini yürütmek ve bu amaçla gerekli
tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek, büyükşehir
sınırları içindeki kara ve denizde taksi ve servis araçları dahil
toplu taşıma araçlarına ruhsat vermek.
r) Su ve kanalizasyon
hizmetlerini yürütmek, bunun için gerekli baraj ve diğer tesisleri
kurmak, kurdurmak ve işletmek; derelerin ıslahını yapmak; kaynak suyu
veya arıtma sonunda üretilen suları pazarlamak.
s) Mezarlık
alanlarını tespit etmek, mezarlıklar tesis etmek, işletmek,
işlettirmek, defin ile ilgili hizmetleri yürütmek.
t) Her çeşit toptancı
hallerini ve mezbahaları yapmak, yaptırmak, işletmek veya işlettirmek,
imar plânında gösterilen yerlerde yapılacak olan özel hal ve
mezbahaları ruhsatlandırmak ve denetlemek.
u) İl düzeyinde
yapılan plânlara uygun olarak, doğal afetlerle ilgili plânlamaları ve
diğer hazırlıkları büyükşehir ölçeğinde yapmak; gerektiğinde diğer
afet bölgelerine araç, gereç ve malzeme desteği vermek; itfaiye ve
acil yardım hizmetlerini yürütmek; patlayıcı ve yanıcı madde üretim ve
depolama yerlerini tespit etmek, konut, işyeri, eğlence yeri, fabrika
ve sanayi kuruluşları ile kamu kuruluşlarını yangına ve diğer afetlere
karşı alınacak önlemler yönünden denetlemek, bu konuda mevzuatın
gerektirdiği izin ve ruhsatları vermek.
v) Sağlık merkezleri,
hastaneler, gezici sağlık üniteleri ile yetişkinler, yaşlılar,
engelliler, kadınlar, gençler ve çocuklara yönelik her türlü sosyal ve
kültürel hizmetleri yürütmek, geliştirmek ve bu amaçla sosyal tesisler
kurmak, meslek ve beceri kazandırma kursları açmak, işletmek veya
işlettirmek, bu hizmetleri yürütürken üniversiteler, yüksek okullar,
meslek liseleri, kamu kuruluşları ve sivil toplum örgütleri ile
işbirliği yapmak.
y) Merkezî ısıtma
sistemleri kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek.
z) Afet riski taşıyan
veya can ve mal güvenliği açısından tehlike oluşturan binaları
insandan tahliye etmek ve yıkmak.
Büyükşehir
belediyeleri birinci fıkranın (c) bendinde belirtilen yetkilerini,
imar plânlarına uygun olarak kullanmak ve ilgili belediyeye bildirmek
zorundadır. Büyükşehir belediyeleri bu görevlerden uygun gördüklerini
belediye meclisi kararı ile ilçe ve ilk kademe belediyelerine
devredebilir, birlikte yapabilirler.
İlçe ve ilk kademe
belediyelerinin görev ve yetkileri şunlardır:
a) Kanunlarla
münhasıran büyükşehir belediyesine verilen görevler ile birinci
fıkrada sayılanlar dışında kalan görevleri yapmak ve yetkileri
kullanmak.
b) Büyükşehir katı
atık yönetim plânına uygun olarak, katı atıkları toplamak ve aktarma
istasyonuna taşımak.
c) Sıhhî işyerlerini,
2 nci ve 3 üncü sınıf gayrisıhhî müesseseleri, umuma açık istirahat ve
eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek.
d) Birinci fıkrada
belirtilen hizmetlerden; otopark, spor, dinlenme ve eğlence yerleri
ile parkları yapmak; yaşlılar, özürlüler, kadınlar, gençler ve
çocuklara yönelik sosyal ve kültürel hizmetler sunmak; mesleki eğitim
ve beceri kursları açmak; sağlık, eğitim, kültür tesis ve binalarının
yapım, bakım ve onarımı ile kültür ve tabiat varlıkları ve tarihî
dokuyu korumak; kent tarihi bakımından önem taşıyan mekânların ve
işlevlerinin geliştirilmesine ilişkin hizmetler yapmak.
e) Defin ile ilgili
hizmetleri yürütmek.
4562 sayılı Organize
Sanayi Bölgeleri Kanunu ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığına ve organize
sanayi bölgelerine tanınan yetki ve sorumluluklar bu Kanun kapsamı
dışındadır.
Alt yapı hizmetleri
MADDE 8.- Büyükşehir
içindeki alt yapı hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesi
amacıyla büyükşehir belediye başkanı ya da görevlendirdiği kişinin
başkanlığında, yönetmelikle belirlenecek kamu kurum ve kuruluşları ile
özel kuruluşların temsilcilerinin katılacağı alt yapı koordinasyon
merkezi kurulur. Büyükşehir ilçe ve ilk kademe belediye başkanları
kendi belediyesini ilgilendiren konuların görüşülmesinde koordinasyon
merkezlerine üye olarak katılırlar. Alt yapı koordinasyon merkezi
toplantılarına ayrıca gündemdeki konularla ilgili kamu kurumu
niteliğindeki meslek kuruluşlarının (oda üst kuruluşu bulunan yerlerde
üst kuruluşun) temsilcileri de davet edilerek görüşleri alınır.
Alt yapı koordinasyon
merkezi, kamu kurum ve kuruluşları ile özel kuruluşlar tarafından
büyükşehir içinde yapılacak alt yapı yatırımları için kalkınma plânı
ve yıllık programlara uygun olarak yapılacak taslak programları
birleştirerek kesin program hâline getirir. Bu amaçla, kamu kurum ve
kuruluşları ile özel kuruluşlar alt yapı koordinasyon merkezinin
isteyeceği coğrafî bilgi sistemleri dâhil her türlü bilgi ve belgeyi
vermek zorundadırlar. Kesin programlarda birden fazla kamu kurum ve
kuruluşu tarafından aynı anda yapılması gerekenler ortak programa
alınır. Ortak programa alınan alt yapı hizmetleri için belediye ve
diğer bütün kamu kurum ve kuruluşlarının bütçelerine konulan
ödenekler, alt yapı koordinasyon merkezi bünyesinde oluşturulacak alt
yapı yatırım hesabına aktarılır.
Ortak programa alınan
hizmetler için kamu kurum ve kuruluş bütçelerinde yeterli ödeneğin
bulunmadığının bildirilmesi durumunda, büyükşehir belediyesi veya
ilgisine göre bağlı kuruluş bütçelerinden bu hizmetler için kaynak
ayrılabilir. Kamu kurum ve kuruluşları alt yapı ortak yatırım
hizmetleri için harcanan miktarda ödeneği, yeniden değerleme oranını
da dikkate alarak ertesi yıl bütçesinde ayırır. Ayrılan bu ödenek
belediye veya ilgili bağlı kuruluşunun hesabına aktarılır. Bu bedel
ödenmeden ilgili kamu kurum veya kuruluşu, büyükşehir belediyesi
sınırlarında yeni bir yatırım yapamaz.
Ortak programa
alınmayan yatırımlar için bakanlıklar, ilgili belediye ve diğer kamu
kurum ve kuruluşları alt yapı koordinasyon merkezi tarafından
belirlenen programa göre harcamalarını kendi bütçelerinden yaparlar.
Koordinasyon
merkezleri tarafından alınan ortak yatırım ve toplu taşımayla ilgili
kararlar, belediye ve bütün kamu kurum ve kuruluşlarıyla ilgililer
için bağlayıcıdır.
Alt yapı koordinasyon
merkezinin çalışma esas ve usulleri ile bu kurullara katılacak kamu
kurum ve kuruluş temsilcileri, İçişleri Bakanlığı tarafından
çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. İçişleri Bakanlığı, çıkarılacak
bu yönetmeliğin, alt yapı yatırım hesabının kullanılması ve ödenek
tahsisi ve aktarmasına ilişkin kısımları hakkında, Maliye Bakanlığı ve
Devlet Plânlama Teşkilâtı Müsteşarlığının görüşünü alır.
Ulaşım hizmetleri
MADDE 9.- Büyükşehir
içindeki kara, deniz, su, göl ve demiryolu üzerinde her türlü
taşımacılık hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesi amacıyla,
büyükşehir belediye başkanı ya da görevlendirdiği kişinin
başkanlığında, yönetmelikle belirlenecek kamu kurum ve kuruluş
temsilcilerinin katılacağı ulaşım koordinasyon merkezi kurulur.
Büyükşehir ilçe ve ilk kademe belediye başkanları kendi belediyesini
ilgilendiren konuların görüşülmesinde koordinasyon merkezlerine üye
olarak katılırlar. Ulaşım koordinasyon merkezi toplantılarına ayrıca
gündemdeki konularla ilgili kamu kurumu niteliğindeki meslek
kuruluşlarının (oda üst kuruluşu bulunan yerlerde üst kuruluşun)
temsilcileri de davet edilerek görüşleri alınır.
Bu Kanun ile
büyükşehir belediyesine verilen trafik hizmetlerini plânlama,
koordinasyon ve güzergâh belirlemesi ile taksi, dolmuş ve servis
araçlarının durak ve araç park yerleri ile sayısının tespitine ilişkin
yetkiler ile büyükşehir sınırları dahilinde il trafik komisyonunun
yetkileri ulaşım koordinasyon merkezi tarafından kullanılır.
Ulaşım koordinasyon
merkezi kararları, büyükşehir belediye başkanının onayı ile yürürlüğe
girer.
Ulaşım koordinasyon
merkezi tarafından toplu taşıma ile ilgili alınan kararlar,
belediyeler ve bütün kamu kurum ve kuruluşlarıyla ilgililer için
bağlayıcıdır.
Koordinasyon
merkezinin çalışma esas ve usulleri ile bu kurullara katılacak kamu
kurum ve kuruluş temsilcileri, İçişleri Bakanlığı tarafından
çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
Büyükşehir
belediyelerine bu Kanun ile verilen görev ve yetkilerin
uygulanmasında, 13.10.1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik
Kanununun bu Kanuna aykırı hükümleri uygulanmaz.
Büyükşehir
belediyesinin yetkileri ve imtiyazları
MADDE 10.-
Büyükşehir, ilçe ve ilk kademe belediyeleri; görevli oldukları
konularda bu Kanunla birlikte Belediye Kanunu ve diğer mevzuat
hükümleri ile ilgisine göre belediyelere tanınan yetki, imtiyaz ve
muafiyetlere sahiptir.
Büyükşehir
belediyesinin imar denetim yetkisi
MADDE 11.- Büyükşehir
belediyesi, ilçe ve ilk kademe belediyelerinin imar uygulamalarını
denetlemeye yetkilidir. Denetim yetkisi, konu ile ilgili her türlü
bilgi ve belgeyi istemeyi, incelemeyi ve gerektiğinde bunların
örneklerini almayı içerir. Bu amaçla istenecek her türlü bilgi ve
belgeler en geç onbeş gün içinde verilir. İmar uygulamalarının
denetiminde kamu kurum ve kuruluşlarından, üniversiteler ve kamu
kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından yararlanılabilir.
Denetim sonucunda
belirlenen eksiklik ve aykırılıkların giderilmesi için ilgili
belediyeye üç ayı geçmemek üzere süre verilir. Bu süre içinde eksiklik
ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, büyükşehir belediyesi eksiklik
ve aykırılıkları gidermeye yetkilidir.
Büyükşehir belediyesi
tarafından belirlenen ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı
yapılar, gerekli işlem yapılmak üzere ilgili belediyeye bildirilir.
Belirlenen imara aykırı uygulama, ilgili belediye tarafından üç ay
içinde giderilmediği takdirde, büyükşehir belediyesi 3.5.1985 tarihli
ve 3194 sayılı İmar Kanununun 32 ve 42 nci maddelerinde belirtilen
yetkilerini kullanma hakkını haizdir. Ancak 3194 sayılı Kanunun 42 nci
madde kapsamındaki konulardan dolayı iki kez ceza verilemez.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Büyükşehir
Belediyesinin Organları
Büyükşehir belediye
meclisi
MADDE 12.- Büyükşehir
belediye meclisi, büyükşehir belediyesinin karar organıdır ve ilgili
kanunda gösterilen esas ve usullere göre seçilen üyelerden oluşur.
Büyükşehir belediye
başkanı büyükşehir belediye meclisinin başkanı olup, büyükşehir
içindeki diğer belediyelerin başkanları, büyükşehir belediye
meclisinin doğal üyesidir.
Büyükşehir ilçe ve
ilk kademe belediye meclisleri ile bunların çalışma usul ve esaslarına
ilişkin diğer hususlarda Belediye Kanunu hükümleri uygulanır.
Meclis toplantısı
MADDE 13.- Büyükşehir
belediye meclisi, her ayın ikinci haftası önceden meclis tarafından
belirlenen günde mutat toplantı yerinde toplanır. Kasım ayı toplantısı
dönem başı toplantısıdır.
Bütçe görüşmesine
rastlayan toplantı süresi en çok yirmi, diğer toplantıların süresi en
çok beş gündür.
Mutat toplantı yeri
dışında toplanılmasının zorunlu olduğu durumda üyelere önceden bilgi
vermek kaydıyla belediye hudutları dahilinde meclis başkanının
belirlediği yerde toplantı yapılır. Ayrıca, toplantının yeri ve zamanı
mutat usullerle belde halkına duyurulur.
Meclis kararlarının
kesinleşmesi
MADDE 14.- Büyükşehir
belediye başkanı, hukuka aykırı gördüğü belediye meclisi kararlarını,
yedi gün içinde gerekçesini de belirterek yeniden görüşülmek üzere
belediye meclisine iade edebilir.
Yeniden görüşülmesi
istenilmeyen kararlar ile yeniden görüşülmesi istenip de büyükşehir
belediye meclisi üye tam sayısının salt çoğunluğuyla ısrar edilen
kararlar kesinleşir.
Büyükşehir belediye
başkanı, meclisin ısrarı ile kesinleşen kararlar aleyhine on gün
içinde idarî yargıya başvurabilir.
Kararlar,
kesinleştiği tarihten itibaren en geç yedi gün içinde mahallin en
büyük mülkî idare amirine gönderilir. Mülkî idare amirine
gönderilmeyen kararlar yürürlüğe girmez.
Mülkî idare amiri
hukuka aykırı gördüğü kararlar aleyhine on gün içinde idarî yargı
mercilerine başvurabilir.
İlçe ve ilk kademe
belediye meclislerinin bütçe ve imarla ilgili olanlar dışındaki
kararları dayanak belgeleriyle birlikte büyükşehir belediye başkanına
gönderilir. Büyükşehir belediye başkanı, yedi gün içinde, gerekçesini
de belirterek hukuka aykırı gördüğü kararların yeniden görüşülmesini
isteyebilir. İlgili meclis, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile
kararında ısrar ederse karar kesinleşir.
Kesinleşen kararlar
yedi gün içinde büyükşehir belediyesine gönderilir. Belediye başkanı,
kesinleşen kararın iptali için on gün içinde idarî yargı merciine
başvurabilir.
Büyükşehir
kapsamındaki ilçe ve ilk kademe belediye meclisleri tarafından alınan
imara ilişkin kararlar, kararın gelişinden itibaren üç ay içinde
büyükşehir belediye meclisi tarafından nazım imar plânına uygunluğu
yönünden incelenerek aynen veya değiştirilerek kabul edildikten sonra
büyükşehir belediye başkanına gönderilir.
İhtisas komisyonları
MADDE 15.- Büyükşehir
belediye meclisi, her dönem başı toplantısında, üyeleri arasından
seçilecek en az beş, en çok dokuz kişiden oluşan ihtisas komisyonları
kurabilir.
İhtisas komisyonları,
her siyasî parti grubunun ve bağımsız üyelerin büyükşehir belediye
meclisindeki üye sayısının meclis üye tam sayısına oranlanması
suretiyle oluşur. İmar ve bayındırlık komisyonu, çevre ve sağlık
komisyonu, plân ve bütçe komisyonu, eğitim, kültür, gençlik ve spor
komisyonu ile ulaşım komisyonunun kurulması zorunludur.
Meclis toplantısını
müteakip imar komisyonu en fazla on işgünü, diğer komisyonlar ise beş
iş günü toplanarak kendisine havale edilen işleri sonuçlandırır.
Komisyon bu sürenin sonunda raporunu meclise sunmadığı takdirde, konu
meclis başkanlığı tarafından doğrudan meclis gündemine alınır.
Komisyon
çalışmalarında uzman kişilerden yararlanılabilir. Gündemdeki konularla
ilgili olmak üzere; kurum temsilcileri, kamu kurumu niteliğindeki
meslek kuruluşları, üniversitelerin ilgili bölümlerinin, sendikalar
(oda üst kuruluşu bulunan yerlerde üst kuruluşun, sendika
konfederasyonunun bulunduğu yerde konfederasyonun) ve uzmanlaşmış
sivil toplum örgütlerinin temsilcileri ile davet edilen uzman kişiler,
oy hakkı olmaksızın ihtisas komisyonu toplantılarına katılabilir ve
görüş bildirebilir.
İhtisas
komisyonlarının görev alanına giren işler bu komisyonlarda
görüşüldükten sonra büyükşehir belediye meclisinde karara bağlanır.
Komisyon raporları
alenîdir, çeşitli yollarla halka duyurulur ve isteyenlere büyükşehir
belediye meclisi tarafından belirlenecek maliyet bedeli karşılığında
verilir.
Büyükşehir belediye
encümeni
MADDE 16.- Büyükşehir
belediye encümeni, belediye başkanının başkanlığında, belediye
meclisinin her yılın ilk olağan toplantısında kendi üyeleri arasından
bir yıl için gizli oyla seçeceği beş üye ile biri genel sekreter, biri
malî hizmetler birim amiri olmak üzere belediye başkanının her yıl
birim amirleri arasından seçeceği beş üyeden oluşur.
Belediye başkanının
katılamadığı toplantılarda, encümen toplantılarına genel sekreter
başkanlık eder.
Büyükşehir belediye
encümeninin başkanı ve seçilmiş üyelerine, (12.000) gösterge rakamının
Devlet memur aylıkları için belirlenen katsayı ile çarpımı sonucu
bulunacak miktarda aylık brüt ödenek verilir. Encümenin memur
üyelerine bu miktarın yarısı ödenir.
Büyükşehir belediye
başkanı
MADDE 17.- Büyükşehir
belediye başkanı, büyükşehir belediye idaresinin başı ve tüzel
kişiliğinin temsilcisidir. Büyükşehir belediye başkanı, ilgili kanunda
gösterilen esas ve usullere göre büyükşehir belediyesi sınırları
içindeki seçmenler tarafından doğrudan seçilir.
Büyükşehir belediye
başkan vekili, Belediye Kanunundaki usullere göre belirlenir. Ancak,
büyükşehir kapsamındaki ilçe ve ilk kademe belediye başkanları
büyükşehir belediye başkan vekili olamaz.
Büyükşehir ve
büyükşehir kapsamındaki ilçe ve ilk kademe belediye başkanları
görevlerinin devamı süresince siyasi partilerin yönetim ve denetim
organlarında görev alamaz; profesyonel spor klüplerinin başkanlığını
yapamaz ve yönetiminde bulunamaz.
Büyükşehir belediye
başkanının görev ve yetkileri
MADDE 18.- Büyükşehir
belediye başkanının görev ve yetkileri şunlardır:
a) Belediye
teşkilatının en üst amiri olarak belediye teşkilâtını sevk ve idare
etmek, beldenin ve belediyenin hak ve menfaatlerini korumak.
b) Belediyeyi
stratejik plâna uygun olarak yönetmek, belediye idaresinin kurumsal
stratejilerini oluşturmak, bu stratejilere uygun olarak bütçeyi
hazırlamak ve uygulamak, belediye faaliyetlerinin ve personelinin
performans ölçütlerini belirlemek, izlemek ve değerlendirmek, bunlarla
ilgili raporları meclise sunmak.
c) Büyükşehir
belediye meclisi ve encümenine başkanlık etmek, bu organların
kararlarını uygulamak.
d) Bu Kanunla
büyükşehir belediyesine verilen görev ve hizmetlerin etkin ve verimli
bir şekilde uygulanabilmesi için gerekli önlemleri almak.
e) Büyükşehir
belediyesinin ve bağlı kuruluşları ile işletmelerinin etkin ve verimli
yönetilmesini sağlamak, büyükşehir belediyesi ve bağlı kuruluşları ile
işletmelerinin bütçe tasarılarını, bütçe üzerindeki değişiklik
önerilerini ve bütçe kesin hesap cetvellerini hazırlamak.
f) Büyükşehir
belediyesinin hak ve menfaatlerini izlemek, alacak ve gelirlerinin
tahsilini sağlamak.
g) Yetkili organların
kararını almak şartıyla, büyükşehir belediyesi adına sözleşme yapmak,
karşılıksız bağışları kabul etmek ve gerekli tasarruflarda bulunmak.
h) Mahkemelerde
davacı veya davalı sıfatıyla ve resmî mercilerde büyükşehir
belediyesini temsil etmek, belediye ve bağlı kuruluş avukatlarına veya
özel avukatlara temsil ettirmek.
i) Belediye
personelini atamak, belediye ve bağlı kuruluşlarını denetlemek.
j) Gerektiğinde
bizzat nikâh kıymak.
k) Diğer kanunların
belediye başkanlarına verdiği görev ve yetkilerden büyükşehir
belediyesi görevlerine ilişkin olan hizmetleri yerine getirmek ve
yetkileri kullanmak.
l) Gerektiğinde görev
ve yetkilerinden bir veya birkaçını ilçe veya ilk kademe belediye
başkanına devretmek.
m) Bütçede yoksul ve
muhtaçlar için ayrılan ödeneği kullanmak, özürlülerle ilgili
faaliyetlere destek olmak üzere özürlü merkezleri oluşturmak.
Büyükşehir
belediyelerinin 7 nci maddeye göre ilçe ve alt kademe belediyelerine
görevlerini devretmeleri için büyükşehir belediye başkanının uygun
görüşü aranır.
Belediye
başkanlığının sona ermesi
MADDE 19.- Belediye
Kanunundaki hükümler saklı kalmak kaydıyla büyükşehir belediye
meclisinin feshine neden olan eylem ve işlemlere katılan büyükşehir,
ilçe ve ilk kademe belediye başkanlarının görevlerine Danıştay
kararıyla son verilir.
Danışmanlar
MADDE 20.- Nüfusu
ikimilyonu aşan büyükşehir belediyelerinde on, diğer büyükşehir
belediyelerinde beşi geçmemek üzere başkan danışmanı
görevlendirilebilir. Danışman olarak görevlendirileceklerin en az dört
yıllık yüksek öğrenim kurumlarından mezun olması şarttır. Danışman
olarak görevlendirilme, memuriyete geçiş, sözleşmeli veya işçi
statüsünde çalışma dahil, ilgililer açısından herhangi bir hak teşkil
etmez. Danışmanların görev süreleri sözleşme süresi ile sınırlıdır.
Ancak bu süre belediye başkanının görev süresini aşamaz.
Danışmanlara, her
türlü ödemeler dâhil, büyükşehir belediyesi genel sekreterine ödenen
brüt aylık miktarının % 75'ini aşmamak üzere belediye meclisinin
belirlediği miktarda brüt ücret ödenir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Büyükşehir Belediyesi
Teşkilâtı ve Personeli
Büyükşehir belediyesi
teşkilâtı
MADDE 21.- Büyükşehir
belediyesi teşkilâtı; norm kadro esaslarına uygun olarak genel
sekreterlik, daire başkanlıkları ve müdürlüklerden oluşur.
Birimlerin kurulması,
kaldırılması veya birleştirilmesi büyükşehir belediyesi meclisinin
kararı ile olur.
Büyükşehir
belediyesinde başkan yardımcısı bulunmaz. Hizmetlerin etkili ve
verimli bir şekilde yürütülebilmesi için, genel sekretere yardımcı
olmak üzere, nüfusu üçmilyonun üzerindeki büyükşehir belediyelerinde
en fazla beş, diğerlerinde en fazla üç genel sekreter yardımcısı
atanabilir.
Büyükşehir
belediyesinde hizmetlerin yürütülmesi belediye başkanı adına onun
direktifi ve sorumluluğu altında mevzuat hükümlerine, belediyenin amaç
ve politikalarına, stratejik plânına ve yıllık programlarına uygun
olarak genel sekreter ve yardımcıları tarafından sağlanır.
Personel istihdamı
MADDE 22.- Büyükşehir
belediyesi personeli büyükşehir belediye başkanı tarafından atanır.
Personelden müdür ve üstü unvanlı olanlar ilk toplantıda büyükşehir
belediye meclisinin bilgisine sunulur.
Genel sekreter,
belediye başkanının teklifi üzerine İçişleri Bakanı tarafından atanır.
Genel sekreter kadrosuna atananlar, genel idare hizmeti sınıfına dahil
bakanlık genel müdürleri, genel sekreter yardımcısı kadrosuna
atananlar ise bakanlık bağımsız daire başkanları için ilgili
mevzuatında öngörülen tüm haklardan aynen yararlanırlar.
Büyükşehir belediyesi
daire başkanları, bağlı genel müdürlüklerin daire başkanlarının
yararlandığı makam ve görev tazminatından aynen yararlanırlar.
Sözleşmeli ve işçi
statüsünde çalışanlar hariç belediye memurlarına, başarı durumlarına
göre toplam memur sayısının % 10'unu ve Devlet memurlarına uygulanan
aylık katsayının (30.000) gösterge rakamı ile çarpımı sonucu bulunacak
miktarı geçmemek üzere hastalık ve yıllık izinleri dahil olmak üzere,
çalıştıkları sürelerle orantılı olarak encümen kararıyla yılda en
fazla iki kez ikramiye ödenebilir.
ALTINCI BÖLÜM
Malî Hükümler
Büyükşehir
belediyesinin gelirleri
MADDE 23.- Büyükşehir
belediyesinin gelirleri şunlardır:
a) Genel bütçe vergi
gelirleri tahsilât toplamı üzerinden ilçe ve ilk kademe belediyelerine
verilen paylardan Bakanlar Kurulu tarafından belirlenecek oranlar
içinde ayrılarak İller Bankası tarafından gönderilecek pay.
b) Büyükşehir
belediye sınırları içinde yapılan genel bütçe vergi gelirleri tahsilât
toplamı üzerinden Maliye Bakanlığı tarafından hesaplanıp, ertesi ayın
sonuna kadar ilgili büyükşehir belediyesine yatırılacak % 5 pay.
c) 2464 sayılı
Belediye Gelirleri Kanununda yer alan oran ve esaslara göre büyükşehir
belediyesince tahsil olunacak at yarışları dahil müşterek bahislerden
elde edilen Eğlence Vergisinin % 20’si müşterek bahislere konu olan
yarışların yapıldığı yerin belediyesine, % 30’u nüfuslarına göre
dağıtılmak üzere diğer ilçe ve ilk kademe belediyelerine ayrıldıktan
sonra kalan % 50'si.
d) Büyükşehir
belediyesine bırakılan sosyal ve kültürel tesisler, spor, eğlence ve
dinlenme yerleri ile yeşil sahalar içinde tahsil edilecek her türlü
belediye vergi, resim ve harçları.
e) 7 nci maddenin
birinci fıkrasının (g) bendinde belirtilen alanlar ile bu alanlara
cephesi bulunan binalar üzerindeki her türlü ilân ve reklamların
vergileri ile asma, tahsis ve bakım ücretleri.
f) 7 nci maddenin (f)
bendine göre tespit edilen park yerlerinin işletilmesinden elde edilen
gelirin ilçe ve ilk kademe belediyelerine, nüfuslarına göre
dağıtılacak %50'sinden sonra kalacak %50'si.
g) Hizmetlerin
büyükşehir belediyesi tarafından yapılması şartıyla 2464 sayılı
Belediye Gelirleri Kanununda belirtilen oran ve esaslara göre alınacak
yol, su ve kanalizasyon harcamalarına katılma payları.
h) Kira, faiz ve ceza
gelirleri.
i) Kamu idare ve
müesseselerinin yardımları.
j) Bağlı kuruluşların
kesin hesaplarındaki gelirleri ile giderleri arasında oluşan fazlalık
sonucu aktarılacak gelirler.
k) Büyükşehir
belediyesi iktisadî teşebbüslerinin safi hasılâtından büyükşehir
belediye meclisi tarafından belirlenecek oranda alınan hisseler.
l) Büyükşehir
belediyesinin taşınır ve taşınmaz mal gelirleri.
m) Yapılacak
hizmetler karşılığı alınacak ücretler.
n) Şartlı ve şartsız
bağışlar.
o) Diğer gelirler.
Bakanlar Kurulu,
birinci fıkranın (b) bendindeki % 5 pay oranını iki katına kadar
artırmaya veya kanunî haddine indirmeye yetkilidir. Bu payın %75'i bu
tutardan düşülerek doğrudan ilgili belediye hesabına, kalan %25'i ise
büyükşehir belediyelerine nüfuslarına göre dağıtılır. Hesaplama ve
dağıtım işlemleri Maliye Bakanlığınca yapılır.
Büyükşehir
belediyeleri ve bağlı kuruluşları ile ilçe ve ilk kademe belediyeleri;
tahsil ettikleri vergiler ve benzeri malî yükümlülüklerden
birbirlerine ödemeleri gereken paylar ile su, atık su ve doğalgaz
bedellerini zamanında yatırmadıkları takdirde, ilgili belediye veya
bağlı kuruluşun talebi üzerine söz konusu tutar, İller Bankası
tarafından, yükümlü belediyenin genel bütçe vergi gelirleri payından
kesilerek alacaklı belediyenin hesabına aktarılır. Gecikmeden
kaynaklanacak faiz ve benzeri her türlü zararın tazmini ile ilgili
olarak büyükşehir belediye başkanı ve sayman şahsen sorumludur. Bu
fıkra hükmü, ilçe ve ilk kademe belediyeleri hesabına yapılacak her
türlü aktarmaları zamanında yapmayan büyükşehir belediye başkanı,
bağlı kuruluş genel müdürleri ve saymanları hakkında da uygulanır.
Büyükşehir
belediyesinin giderleri
MADDE 24.- Büyükşehir
belediyesinin giderleri şunlardır:
a) Belediye hizmet
binaları ve tesislerin temini, bakım ve onarımı için yapılan giderler.
b) Belediye
personeline ve belediyenin seçilmiş organlarının üyelerine ödenen
maaş, ücret, ödenek, huzur hakkı, yolluklar, hizmete ilişkin eğitim
ile diğer giderler.
c) İlçe, ilk kademe
belediyeleri ile bağlı kuruluşlara yapacakları yardımlar ve ortak
proje giderleri.
d) Her türlü alt
yapı, yapım, onarım ve bakım giderleri.
e) Belediye zabıta ve
itfaiye hizmetleri ile diğer görev ve hizmetlerin yürütülmesi için
yapılacak giderler.
f) Vergi, resim,
harç, katılma payı, hizmet karşılığı alınacak ücretler ve diğer
gelirlerin takip ve tahsili için yapılacak giderler.
g) Belediyenin
kuruluşuna katıldığı şirket, kuruluş ve birliklerle ilgili ortaklık
payı ile üyelik aidatı giderleri.
h) Mezarlıkların
tesisi, korunması ve bakımına ilişkin giderler.
i) Faiz, borçlanmaya
ilişkin diğer ödemeler ve sigorta giderleri.
j) Dar gelirli,
yoksul, muhtaç ve kimsesizler ile özürlülere yapılacak sosyal hizmet
ve yardımlar.
k) Dava takip ve icra
giderleri.
l) Temsil, tören,
ağırlama ve tanıtım giderleri.
m) Avukatlık,
danışmanlık ve denetim ödemeleri.
n) Kamu yararı
görülen konularda yurt içi ve yurt dışı kamu sektörü, özel sektör ve
sivil toplum örgütleriyle birlikte yapılan ortak hizmetler ve diğer
proje giderleri.
o) Spor, sosyal,
kültürel ve bilimsel etkinlikler için yapılan giderler.
p) Büyükşehir
belediye hizmetleriyle ilgili olarak yapılan kamuoyu yoklaması ve
araştırması giderleri.
r) Kanunla verilen
görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler.
Büyükşehir belediye
bütçesi
MADDE 25.- Büyükşehir
belediye bütçesi ile ilçe ve ilk kademe belediyelerinden gelen
bütçeler büyükşehir belediye meclisine sunulur ve büyükşehir belediye
meclisince yatırım ve hizmetler arasında bütünlük sağlayacak biçimde
aynen veya değiştirilerek kabul edilir.
Büyükşehir, ilçe ve
ilk kademe belediye bütçeleri, büyükşehir belediye meclisinde aynı
toplantı döneminde ve birlikte görüşülerek karara bağlanır ve tek
bütçe hâlinde bastırılır.
Büyükşehir belediye
meclisi, ilçe ve ilk kademe belediyelerinin bütçelerini kabul ederken;
a) Bütçe metnindeki
kanun, tüzük ve yönetmeliklere aykırı madde ve ibareleri çıkarmaya
veya değiştirmeye,
b) Belediyenin
tahsile yetkili olmadığı gelirleri çıkarmaya, kanunî sınırlar üzerinde
veya altında belirlenmiş olan vergi ve harçların oran ve miktarlarını
kanunda öngörülen sınırlarına çekmeye,
c) Kesinleşmiş
belediye borçları için bütçeye konulması gerekip de konulmamış ödeneği
eklemeye,
d) Ortak yatırım
programına alınan yatırımlar için gerekli ödeneği eklemeye,
Yetkilidir.
Büyükşehir belediye
meclisince ilçe ve ilk kademe belediye bütçelerinde yapılan
değişikliklere karşı on gün içinde Danıştaya itiraz edilebilir.
Danıştay, itirazı otuz gün içinde karara bağlar.
Bütçenin hazırlanması
ve uygulanmasına ilişkin diğer hususlarda Belediye Kanunu hükümleri
uygulanır.
Şirket kurulması
MADDE 26.- Büyükşehir
belediyesi kendisine verilen görev ve hizmet alanlarında, ilgili
mevzuatta belirtilen usullere göre sermaye şirketleri kurabilir. Genel
sekreter ile belediye ve bağlı kuruluşlarında yöneticilik sıfatını
haiz personel bu şirketlerin yönetim ve denetim kurullarında görev
alabilirler. Büyükşehir belediyesi, kendine ait büfe, otopark ve çay
bahçelerini işletebilir; ya da bu yerlerin belediye veya bağlı
kuruluşlarının % 50’sinden fazlasına ortak olduğu şirketler ile bu
şirketlerin % 50’sinden fazlasına ortak olduğu şirketlere, 2886 sayılı
Devlet İhale Kanunu hükümlerine tabi olmaksızın belediye meclisince
belirlenecek süre ve bedelle işletilmesini devredebilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Belediyeler arası
hizmet ilişkileri ve koordinasyon
MADDE 27.- Büyükşehir
kapsamındaki belediyeler arasında hizmetlerin yerine getirilmesi
bakımından uyum ve koordinasyon, büyükşehir belediyesi tarafından
sağlanır. Büyükşehir, ilçe ve ilk kademe belediyeleri arasında
hizmetlerin yürütülmesiyle ilgili ihtilâf çıkması durumunda,
büyükşehir belediye meclisi yönlendirici ve düzenleyici kararlar
almaya yetkilidir.
Yeni kurulan
büyükşehir belediyelerinde meydan, bulvar, cadde, yol, sokak, park,
spor ve kültürel tesislerin büyükşehir belediyesi ile büyükşehir
kapsamındaki diğer belediyeler arasında dağılımına ilişkin esaslar
büyükşehir belediye meclisi tarafından belirlenir.
Büyükşehir belediyesi
mücavir alanlarının ilçe ve ilk kademe belediyeleri arasındaki
bölüşümü büyükşehir belediye meclisince yapılır.
Büyükşehir
belediyesi, 7 nci maddede sayılan hizmetleri, malî ve teknik imkânları
çerçevesinde, nüfus ve hizmet alanlarını dikkate alarak, bu
hizmetlerden yararlanacak büyükşehir kapsamındaki diğer belediyeler
arasında dengeli olarak yürütmek zorundadır. İlçe veya ilk kademe
belediyelerine ait görevlerden bir veya birkaçı, bedeli kendileri
tarafından karşılanmak ve istekte bulunmak kaydıyla, büyükşehir
belediye meclisinin kararına dayanarak, ortaklaşa veya bizzat
büyükşehir belediyesi tarafından yapılabilir.
Büyükşehir
belediyesi, ilçe ve ilk kademe belediyeleri ile ortak projeler
geliştirebilir ve yatırım yapabilir. Büyükşehir belediyesi,
kesinleşmiş en son yıl bütçe gelirinin % 3’ünü aşmamak ve bütçede
ödeneği ayrılmış olmak şartıyla, ilgili belediyenin yatırım
programında yer alan projelerin finansmanı için büyükşehir belediye
başkanının teklifi ve meclisin kararıyla ilçe ve ilk kademe
belediyelerine malî ve aynî yardım yapabilir.
Büyükşehir belediyesi
ile bağlı kuruluşları, belediye başkanının onayı ile birbirlerinin
nakit ihtiyacını karşılayabilir. Bu şekildeki ödünç vermelerde faiz
uygulanmaz.
Yapılacak herhangi
bir yatırımın büyükşehir belediyesi ile bağlı kuruluşlarından bir veya
birkaçını aynı anda ilgilendirdiği ve tek elden yapılmasının
maliyetleri düşüreceğinin anlaşıldığı durumlarda, büyükşehir belediye
meclisi, yatırımı kuruluşlardan birinin yapmasına karar verebilir. Bu
takdirde yatırımın ilgili diğer kurumu ilgilendiren kısmına ait
harcama tutarı o kurumun hesabında borç, yatırımcı kuruluş hesabında
alacak olarak gösterilir.
Diğer hükümler
MADDE 28.- Belediye
Kanunu ve diğer ilgili Kanunların bu kanuna aykırı olmayan hükümleri
ilgisine göre büyükşehir, büyükşehir ilçe ve ilk kademe belediyeleri
hakkında da uygulanır.
Değiştirilen hükümler
MADDE 29.- 18.1.1984
tarihli ve 2972 sayılı Mahallî İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve
İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanunun 4 üncü maddesi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
Madde 4.- Büyükşehir
belediye başkanının seçiminde, seçim çevresi büyükşehir belediye
sınırları içidir.
Büyükşehir belediye
sınırları içindeki ilçe ve ilk kademe belediye başkanı ve belediye
meclis üyelerinin seçimlerinde seçim çevreleri, ilçe ve ilk kademe
belediyesinin sınırları içidir.
MADDE 30.- 2972
sayılı Kanunun 24 üncü maddesinin (a) bendindeki "her ilçe"
ibaresinden sonra gelmek üzere "ve ilk kademe belediyesi" ibaresi
eklenmiştir.
Yürürlükten
kaldırılan hükümler
MADDE 31.- 27.6.1984
tarihli ve 3030 sayılı Büyük Şehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkında
Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun ile
aynı Kanunun ek ve değişiklikleri; 9.8.1983 tarihli ve 2872 sayılı
Çevre Kanununun 24 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin
üçüncü paragrafı yürürlükten kaldırılmıştır.
GEÇİCİ MADDE 1.-
Büyükşehir belediyeleri, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten
itibaren en geç iki yıl içinde büyükşehirin 1/25.000 ölçekli nazım
imar plânlarını yapar veya yaptırır.
GEÇİCİ MADDE 2.- Bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte; büyükşehir belediye sınırları,
İstanbul ve Kocaeli ilinde, il mülkî sınırıdır. Diğer büyükşehir
belediyelerinde, mevcut valilik binası merkez kabul edilmek ve il
mülkî sınırları içinde kalmak şartıyla, nüfusu birmilyona kadar olan
büyükşehirlerde yarıçapı yirmi kilometre, nüfusu birmilyondan
ikimilyona kadar olan büyükşehirlerde yarıçapı otuz kilometre, nüfusu
ikimilyondan fazla olan büyükşehirlerde yarıçapı elli kilometre olan
dairenin sınırı büyükşehir belediyesinin sınırını oluşturur.
Bu sınırlar
içerisinde kalan ilçeler büyükşehir ilçe belediyeleri, beldeler
büyükşehir ilk kademe belediyeleri haline gelir. Bu belediyeler
hakkında bu Kanun ile Belediye Kanununun belediyelerin tüzel
kişiliklerinin kaldırılmasına veya başka bir belediyeye katılmasına
ilişkin hükümleri uygulanmaz.
Bu sınırlar içinde
kalan köylerin tüzel kişiliği sona ererek mahalleye dönüşür. Bu
şekilde oluşan mahallelerin katılacağı ilçe veya ilk kademe
belediyesi, büyükşehir belediye meclisince belirlenir. Orman
köylerinin tüzel kişiliği devam eder. Ancak ormanlarla ilgili diğer
kanun hükümleri saklı kalmak üzere bu köyler imar bakımından
büyükşehir belediyesinin mücavir alanı sayılırlar. Bu köylerde su ve
kanalizasyon hizmetlerini yürütme görev ve yetkisi ilgili büyükşehir
belediyesine bağlı su ve kanalizasyon idaresine aittir.
Birinci fıkra
gereğince büyükşehir belediyesi kapsamına alınan ilçelerin mülkî
sınırları içinde kalan belediye ve köyler ile, büyükşehir belediyesi
kapsamına alınan belediyelerin mücavir alan sınırları içerisinde
bulunan köylerden; birinci fıkrada belirtilen mesafelerin dışında
kalan belediye ve köyler, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren altı
ay içinde belediye meclisi veya köy ihtiyar heyetinin talebi üzerine
büyükşehir belediye meclisinin kararı ve İçişleri Bakanlığının onayı
ile başka bir işleme gerek kalmaksızın büyükşehir belediye sınırları
içine alınabilir. Bu köylerin mahalle olarak hangi ilçe veya ilk
kademe belediyesine katılacakları aynı meclis kararında gösterilir.
Birinci fıkra
gereğince büyükşehir kapsamına alınan belediyelerin sınırlarında
yerleşim düzeni gerekleri dikkate alınarak bu Kanunun yayımı
tarihinden itibaren bir sene içinde büyükşehir belediye meclisinin
talebi üzerine İçişleri Bakanlığınca gerekli değişiklikler
yapılabilir.
Büyükşehir belediye
sınırlarına alınan belediyelerin organları büyükşehir belediyesi ilçe
veya ilk kademe belediyesi organları; köy muhtar ve ihtiyar heyeti ise
mahalle muhtar ve ihtiyar heyeti olarak ilk mahalli idareler genel
seçimine kadar görevlerine devam ederler.
Tüzel kişiliği kalkan
köylerin malvarlıkları hak, alacak ve borçları mahalle olarak
katıldıkları belediyeye devredilir.
Büyükşehir belediye
kapsamına alınma nedeniyle meydana gelecek mülki sınır değişiklikleri
katılma durumuna uygun olarak 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu
hükümlerine göre çözülür.
GEÇİCİ MADDE 3.-
Büyükşehir belediyeleri ve bunlara bağlı kuruluşlar ile sermayesinin %
50'sinden fazlası büyükşehir belediyelerine ait şirketlerin; 30.6.2004
tarihi itibariyle kamu kurum ve kuruluşlarına olan kamu ve özel hukuka
tabi alacakları, bunların diğer kamu kurum ve kuruluşlarına olan
borçlarına karşılık olmak üzere bu Kanunun yayımını izleyen altı ay
içinde mahsup edilir. Bu madde kapsamındaki alacak ve borç ifadesi bu
alacak ve borçlara ilişkin fer’ileri ve cezaları da kapsar.
Yukarıdaki fıkra
kapsamında yer alan kuruluşların mahsup işlemine konu olan veya
olmayan borçları, genel bütçe vergi gelirlerinden her ay ayrılacak
paylarının % 40'ını geçmemek üzere kesinti yapılarak tahsil edilir.
Bu maddeye göre
yapılacak mahsup ve kesinti işlemleri yılı bütçe kanunları ile
ilişkilendirilmeksizin ilgili kuruluş ile uzlaşma komisyonu tarafından
belirlenir; Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanın önerisi
üzerine Bakanlar Kurulu tarafından karara bağlanır. Bakanlar Kurulu,
ilgili kuruluşların borç ödeme kapasitelerini de dikkate alarak
ödenecek tutarları taksitlendirmeye, taksitlendirilen kısma Kanunun
yayımını izleyen günden itibaren zam ve faiz uygulatmamaya, bu
borçların fer’i ve cezalarını geçmemek üzere indirim yapmaya
yetkilidir.
Uzlaşma komisyonu
Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan tarafından görevlendirilecek
bir başkan ile İçişleri Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Devlet Planlama
Teşkilatı Müsteşarlığı, Hazine Müsteşarlığı, Sayıştay Başkanlığı ve
İller Bankasından birer temsilciden oluşur. Büyükşehir belediyeleri
için ayrıca uzlaşma komisyonu kurulmaz. Belediyeler için kurulan
komisyon büyükşehir belediyeleri için de görev yapar.
GEÇİCİ MADDE 4.- Bu
Kanunun yayımı tarihinde profesyonel spor kulüplerinin başkanlığını
yapan veya yönetiminde bulunan belediye başkanları, en geç 1.1.2005
tarihine kadar bu kulüplerin başkanlığından ve yönetimindeki
görevlerinden ayrılırlar.
Yürürlük
MADDE 32.- Bu Kanunun
23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi 1.1.2005 tarihinde,
aynı maddenin ikinci fıkrası yayımını izleyen ay başında, diğer
maddeleri ise yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 33.- Bu Kanun
hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
|