|
T.C.
MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI
Personel Genel Müdürlüğü
Sayı: B.08.0.PGM.0.23.01.03-4-2453/44775 20/07/2005
Konu: Görevden çekilme, Devlet Memurluğundan çıkarılma.
GENELGE
2005/63
Mezuniyetsiz veya kurumunca kabul edilen mazereti olmaksızın
görevin terk edilmesi ve bu terkin kesintisiz 10 gün devam etmesi
hâlinde görevden çekilmiş sayılma işlemleri ile özürsüz olarak bir
yılda toplam 20 gün göreve gelmemek fiilinin işlenmesi üzerine
Devlet memurluğundan çıkarma işlemleri, ayrıca kademe ilerlemesinin
durdurulması cezasının tekerrürü hâlinde Devlet memurluğundan
çıkarma cezasının uygulanması işlemlerinde; bazı illerdeki yanlış
uygulamalara ilişkin dosyalar Bakanlığımız Yüksek Disiplin
Kurulu'na intikâl ettirildiğinden, belirtilen konularda açıklama
yapılması ihtiyacı duyulmuştur.
Bilindiği gibi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 20'inci
maddesinde; " Devlet memurları, bu kanunda belirtilen esaslara göre
memurluktan çekilebilirler.", 94'üncü maddesinde; "…
Mezuniyetsiz veya kurumlarınca kabul edilen mazereti olmaksızın
görevin terk edilmesi ve bu terkin kesintisiz 10 gün devam etmesi
halinde, yazılı müracaat şartı aranmaksızın, çekilme isteğinde
bulunulmuş sayılır. Çekilmek isteyen memur yerine atanan kimsenin
gelmesine veya çekilme isteğinin kabulüne kadar görevine devam eder.
Yerine atanan kimse bir aya kadar gelmediği veya yerine bir vekil
atanmadığı takdirde, üstüne haber vererek görevini bırakabilir.",
Devlet memurluğundan çıkarma başlıklı 125/E maddesinin (d) bendinde
de; "Özürsüz olarak bir yılda toplam 20 gün göreve gelmemek,"
hükümlerine yer verilmiştir.
Yukarıdaki hükümler değerlendirildiğinde, Devlet memurunun, bağlı
olduğu kuruma yazılı olarak müracaat etmek kaydıyla memurluktan
çekilebileceği belirtilirken bu çekilme işleminin, 94'üncü madde
hükümlerine göre, memurun çekilme isteğini kurumuna yazılı müracaatı
ile bildirmesi, görevinde bir ay devam etmesi ve bir ay sonra
üstüne haber vererek görevini bırakması şeklinde gerçekleşeceği
anlaşılmalıdır. Olağanüstü mazeretle çekilenler için üstüne
haber vermesi yeterli olup bir ay bekleme şartı bulunmamaktadır.
Mezuniyetsiz veya kurumca kabul edilen mazereti olmaksızın görevin
terk edilmesi ve bu terkin kesintisiz 10 gün devam etmesi halinde,
yazılı müracaat şartı aranmaksızın memurun çekilme isteğinde bulunmuş
sayılacağı belirtilmektedir. 10 günden kısa süreli veya kesintili
olarak 10 günden daha fazla bir süre ile görevin terk edilmesi,
memurun görevinden çekilmesi sonucunu doğurmamaktadır. Kesintisiz 10
günlük görevin terkine ilişkin zaman diliminin, hafta sonu tatil
günleri ile millî ve resmî bayram günlerinin de hesaba katılarak
belirlenmesi, 10'uncu günün tatile rastlaması hâlinde ise bu tatil
gününden sonraki ilk mesai gününün 10'uncu gün olarak kabul edilerek
11'inci gün ilgiliye "görevden çekilmiş sayılma" kararının
tebliğ edilmesi gerekmektedir. Ayrıca, "Devlet memurluğundan
çekilme" isteği başvuru tarihini takip eden bir ay sonunda,
herhangi bir makamın kabulüne gerek kalmadan gerçekleşeceğinden,
çekilme isteğinde bulunarak görevden bir ay sonra ayrılanlara
"görevden çekilmiş sayılma" yolunda bir işlem yapılmaması
gerekmektedir.
Memurluktan çekilme, Devlet memurunun kanunî hakkı olup tekrar
Devlet memurluğu görevi istemesi durumunda; " görevden çekilme" ya
da "görevden çekilmiş sayılma" kararlarına göre memuriyete
döndürülme süreleri Kanunda ayrı belirlendiğinden,
memuriyetin sona ermesi kararlarının doğru alınması gerekmektedir.
Bu itibarla, idarenin, memurun mazeretini değerlendirme görevi de
bulunduğundan bu konuda hassasiyet göstermesi ve memurun devamsızlık
sebebini başından itibaren takip etmesi zorunlu görülmektedir.
Diğer
taraftan, memurun bir takvim yılı içinde özürsüz olarak toplam 20
gün devamsızlığı da, bir daha devlet memurluğuna atanmamak üzere
"Devlet memurluğundan çıkarma" cezası almasına neden olduğundan,
memurluğu sona erdiren bu iki hâlin birbirine karıştırılmaması
gerekmektedir.
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının tekerrürü ile ilgili
olarak; 657 sayılı Kanunun 125'inci maddesinin ikinci, üçüncü ve
beşinci fıkralarında "Disiplin cezası verilmesine sebep olmuş bir
fiil veya halin cezaların sicilden çizilmesine ilişkin süre içinde
tekerrüründe bir derece ağır ceza uygulanır. Aynı derecede cezayı
gerektiren fakat ayrı fiil veya haller nedeniyle verilen disiplin
cezalarının üçüncü uygulamasında bir derece ağır ceza verilir.", "Geçmiş
hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan ve iyi veya çok iyi
derecede sicil alan memurlar için verilecek cezalarda bir derece hafif
olanı uygulanabilir.", "Öğrenim durumları nedeniyle
yükselebilecekleri kadroların son kademelerinde bulunan Devlet
memurlarının, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının verilmesini
gerektiren hallerde, brüt aylıklarının 1/4'ü - 1/2'si kesilir ve
tekerrüründe görevlerine son verilir." denilmektedir.
Bu
hükümlerden de anlaşılacağı üzere, 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununda, disipline konu fiil veya hâllerin ağırlık derecelerine göre
hangileri için hangi disiplin cezasının verileceği, verilen disiplin
cezasının hangi hâllerde bir derece hafif olanının uygulanacağı
ve disiplin cezası verilmesine sebep olmuş fiil veya hâlin ikinci
uygulaması ile aynı derecede disiplin cezası gerektiren farklı fiil
veya hâlin üçüncü uygulamasında fiil veya hâl için öngörülen disiplin
cezasının bir derece ağır olanının uygulanması yoluna gidileceği
açıkça belirtilmiştir.
Bu
çerçevede, Devlet memurları hakkındaki disiplin hükümlerine ilişkin
tekerrürde, işlenen fiil veya hâlin esas alınmasının
gerekeceği; ilgililerin geçmiş hizmetleri sırasındaki
çalışmalarının göz önünde bulundurulması neticesinde uygulanan bir alt
cezanın esas alınamayacağı değerlendirilmektedir. Ancak, öğrenim
durumları nedeniyle yükselebilecekleri derecenin son kademesinde
bulunan Devlet memurlarından kademe ilerlemesinin durdurulması cezası
almış olanlardan ikinci kez aynı cezayı gerektiren fiil veya hâlleri
işleyenlerin görevlerine son verilmesi uygulamasında ise hangi fiil
veya hâle dayalı olursa olsun, verilen kademe ilerlemesinin
durdurulması cezası tekerrürü oluşturmaktadır. Diğer taraftan, 657
sayılı Kanunun 125'inci addesinde, hangi fiil ve hâllerin kademe
ilerlemesinin durdurulması cezasını, hangilerinin Devlet
memuriyetinden çıkarma cezasını gerektirdiği belirtilmiş olup 126'ncı
maddesinde de, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının disiplin
kurulu kararı alındıktan sonra atamaya yetkili amir tarafından, Devlet
memurluğundan çıkarma cezasının ise amirin bu yoldaki isteği üzerine
yüksek disiplin kurulu kararı ile verilebileceği hüküm altına
alınmıştır.
Bu
itibarla, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının memurun bağlı
olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra atamaya
yetkili amir tarafından verilecek olması; yüksek disiplin kurullarının
görevleri arasında kademe ilerlemesinin durdurulması cezası
verilmesine ilişkin bir hususun yer almaması; ayrıca aynı fiil veya
hâlin tekerrüründe fiile ilişkin cezanın değişmeyeceği ancak
uygulamanın bir ağır ceza yönünde olacağı; kademe ilerlemesinin
durdurulması cezasının uygulanmasının atamaya yetkili amir tarafından
sağlanacak olması ile disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun
teklif edilen cezayı kabul veya reddetme dışında bir ceza tayinine
yetkisinin bulunmaması ve memuriyetten çıkarma cezasının ancak yüksek
disiplin kurulunca verilebilecek olması karşısında, kademe
ilerlemesinin durdurulması cezası verilmesine sebep olmuş fiil veya
hâlin, cezaların sicilden silinmesine ilişkin süre içinde tekerrürü ve
önceki disiplin cezasının kesinleşmiş olması hâlinde, fiile karşılık
gelen cezanın disiplin kuruluna teklif edilmesi, disiplin kurulunun
teklif edilen kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını kabul etmesi
hâlinde; kararın, personelin 657 sayılı Kanunun 126'ncı maddesinde
belirtilen amirinin onayına sunulması bu amirlerce, ilgili hakkında
657 sayılı Kanunun 125'inci maddesinin ikinci fıkrası hükümleri
çerçevesinde işlem yapılabilmesi bakımından, konunun yüksek disiplin
kuruluna intikal ettirilmesi ve yüksek disiplin kurulunun kararı
çerçevesinde memuriyetine son verilmesi gerektiği mütalâa
edilmektedir.
Görevden çekilmiş sayılma ve kademe ilerlemesinin durdurulması
cezasının tekerrürü uygulaması işlemlerinin, yukarıda açıklaması
yapılan disiplin hukuku hükümleri çerçevesinde yürütülmesi ve bu
konuda tüm personelin bilgilendirilmesi hususunda gereğini rica
ederim.
Prof.
Dr. Necat BİRİNCİ
Bakan a.
Müsteşar
DAĞITIM:
-Merkez Teşkilâtı Birimlerine
-81 İl Valiliğine
|